Het Grondwettelijk Hof sprak zich uit over het nieuwe individueel bijzonder veiligheidsregime (NIBVR), ingevoerd door de wet van 15 mei 2024 voor gedetineerden die verdacht of veroordeeld zijn voor bepaalde drugs- of bendemisdrijven.

Op 4 december 2025 sprak het Grondwettelijk Hof zich uit over het nieuwe individueel bijzonder veiligheidsregime (NIBVR), ingevoerd door de wet van 15 mei 2024 voor gedetineerden die verdacht of veroordeeld zijn voor bepaalde drugs- of bendemisdrijven.

Het NIBVR laat toe om de betrokken gedetineerde 24u op 24u onder cameratoezicht te plaatsen en deze het recht op bezoek van naaste familieleden te ontzeggen. Namens de Liga voor Mensenrechten vroegen Ward Reniers en confrater Gilles Vankersschaever de vernietiging van verschillende bepalingen van deze wet. Het Hof heeft hun bezwaren gedeeltelijk gevolgd, met belangrijke gevolgen voor de bescherming van fundamentele rechten binnen de gevangenismuren.

Belangrijkste uitspraak: het Hof vernietigt de beperking van de bevoegdheden van de Beroepscommissie van de Centrale Raad voor het Gevangeniswezen. Wanneer de Commissie een beslissing tot oplegging of verlenging van het NIBVR vernietigt, moet ze ook opnieuw zelf een inhoudelijke beslissing kunnen nemen. Dat is essentieel voor de effectieve rechtsbescherming van gedetineerden.

Daarnaast verduidelijkt het Hof twee cruciale interpretaties:
1) Permanente camerabewaking mag nooit betekenen dat gedetineerden gefilmd worden wanneer ze zich wassen of hun natuurlijke behoeften doen. Dit volgt rechtstreeks uit het recht op menselijke waardigheid.

2) De directeur-generaal moet in de beslissing tot het opleggen van het NIBVR concreet aantonen dat de betrokkene een reëel en ernstig risico vormt binnen of buiten de gevangenis, specifiek door banden met georganiseerde misdaad.

Deze uitspraak is een belangrijke herinnering dat ook in de context van georganiseerde misdaad rechtsbescherming, menselijke waardigheid en transparante motivering niet optioneel zijn.